AN COMHFHORÓGRA GLAS

Keywords 

Ba i gcomhphróisis a dhréachtaigh ionadaithe bhallpháirtithe den EGP laistigh den Aontas Eorpach an comhfhoróga EGP do na toghcháin Eorpacha.

Ghlac toscairí na mballpháirtithe de chuid EGP a bhí i láthair ag Comhdháil Toghcháin EPG sa Bhruiséil 22 Feabhra 2014 leis an gcomhfhoróga d’aon ghuth.

A SHAORÁNAIGH na hEORPA,

Ba mhaith linn cuireadh a thabhairt duit páirt a ghlacadh sna toghcháin do Pharlaimint na hEorpa Bealtaine 22-25, 2014. Agus ba mhaith linn go dtabharfá do vóta don lucht Glas.

Beidh an 100ú ceann bliana den Chéad Chogadh Domhanda ann i mbliana, 57 bliain i ndiaidh Chonradh na Róimhe a bhí mar bhunú an Aontais Eorpaigh mar a thugtar air sa lá atá inniu ann. Thug aontú na hEorpa saoirse don mhór-roinn i ndiaidh na gcéadta bliain de throideanna agus de chogaí. Thug sé inspioráid le fáil réidh le deachtóireachtaí agus le córais údarásaíocha. Chuir sé athchóiriú geilleagrach ar chumas a chuid ballstát i meon ceartais sóisialta, agus rinneadh ceannródaí ionainn maidir le hinbhuanaitheacht an chomhshaoil. Chuir gach méadú le saibhreas ár gcultúir, chuir sé ar ár gcumas aitheantas a thabhairt dá chéile, rud a rinne gach duine againn mar chuid den tionscadal dúshlánach céanna. Níl aon dabht gur éacht stairiúil é tógáil an Aontais Eorpaigh.

TÁ AN EORAIP AG NA CROSBHEALAÍ ANOIS

Creidimid, na Glasaigh, gur ár gcomhdhúiche agus ár dtodhchaí í an Eoraip. Ach tá an todhchaí sin i mbaol áfach. Más é go ndéanfar éachtaí an AE a chaomhnú agus a chosaint, caithfear tabhairt faoi athrú bunúsach polaitíochta agus faoi athnuachan daonlathach an Aontais Eorpaigh anois. Ba mhaith linn an Eoraip a athrú agus a neartú lenár dtodhchaí chomhchoiteann a chosaint. Sin an fáth a seasaimid ar son tuilleadh dlúthpháirtíochta, inbhuanaitheachta agus cearta.

Má éiríonn le pobalachas, le náisiúnachas nó le seobhaineachas geilleagrach gan an fód a sheasamh, ní bheidh aon réigiún, aon tír, aon chuid den Eoraip saibhir, nó ní fhanfaidh siad saibhir ina aonar.

I ndomhan atá domhandaitheach, is ar scáth a chéile a mhairfimid in aghaidh na ndúshlán millteanach sóisialta, timpeallachta, eacnamaíochta agus slándála atá amach romhainn. Tá comhoibriú geilleagrach cothrom agus cóir de dhíth orainn, rud a thugann meas dár gcuid freagrachtaí éiceolaíochta. Tá dlúthpháirtíocht de dhíth orainn agus idir na náisiúin. Tá daonlathas láidir de dhíth orainn. Ní mór dúinn ár gcuid fiúntas a léiriú, ag seasamh le saoirse sa bhaile agus go hidirnáisiúnta.

LEANANN IMNÍ AGUS FEARG AS GÉARCHÉIM - BA MHIAN LINN DÓCHAS AGUS SLÁNDÁIL A THÓGÁIL

Ba é dírialáil nualiobrálach a chruthaigh na margaí airgeadais, tiomnaithe ag saint ghearrthéarmach amháin, as ar tháinig an ghéarchéim airgeadais domhanda atá ann go fóill. Chuir an ghéarchéim éachtaí sóisialta, daonlathacha agus geilleagracha i mbaol nó scriosadh iad agus mar iarmhairt air sin tá coincheap an Aontais Eorpaigh á cheistiú de dheasca frustrachais, eagla nó fiú na feirge, rud atá ag méadú an t-am ar fad. Cuireadh beartas déine ar thíortha i ngéarchéim le blianta beaga anuas agus chonacthas, mar thoradh air, méadú i ndeighilt sóisialta agus in éigeartas, chuir sé folláine ar gcuid saoránach i mbaol, agus bhain cumas rathúnais ónár sochaí, agus rinneadh géarlaghdú ar dhaonlathas. Sa lá atá inniu ann, tá 25% de na hEorpaigh i mbaol bochtanais nó eisiaimh shóisialta, tá 27 milliún dífhostaithe, le beagnach Eorpach óg amháin as cúigear san áireamh! Is iad na daoine is laige a íocann na costais is troime as an ngéarchéim. Níl aon iontas ann gurb é an t-éigeartas sin is cúis leis an eagla agus leis an bhfearg thar ár mór-roinn. Cé go bhfuil an eagla orainn fosta, ba mhaith linn í a athrú chuig rud atá dearfach dóchasach.

Ní inbhuanaithe é ár múnla geilleagrach. Tá géarchéim an chomhshaoil ann go fóill. Fadhb leanúnach í nár baineadh comhaontú amach sna comhdhálacha faoin aeráid agus léiríonn sé sin chomh fada is atá muid ó chatastróf athrú aeráide a sheachaint. Leanann beartais ghearrthéarma agus leasa cúnga na mbrústocairí go fóill. Tá an Eoraip ríthábhachtach maidir leis an tsochaí níos inbhuanaithe, níos daonlathaí agus comhionann a ba mhaith linn a bhaint amach. Smaoinigh air: smacht a chur ar fhórsaí na margaí airgeadais agus na gcorparáidí domhanda, calaois chánach agus seachaint cánacha a chomhrac go héifeachtach, soláthair fuinnimh na hEorpa a bhunathrú le dul i ngleic le hathrú aeráide ó smacht. Samplaí na ngníomhaíochtaí práinneacha iad seo uile atá thar chumas na mballstát is mó s’againn, fiú, dul i ngleic leo. Tá comhoibriú laistigh den AE riachtanach le plé go héifeachtach leis na ceisteanna sin.

Ní mór don bhunathrú a molaimid dul taobh le bonn daonlathach úrnua. Ba mhaith linn Aontas Eorpach a dhéanann ceannródaíocht ar dhaonlathas níos dírithe agus níos páirtí a bhaint amach. Ní mór do chomhlachtaí feidhmiúcháin amhail an Coimisiún Eorpach agus an Banc Ceannais bheith freagrach as a gcuid gníomhaíochtaí. Ní mór gur daonlathas il-leibhéil éifeachtach é an tAE, AE a bhfuil meas aige ar choimhdeacht agus éagsúlacht ar na sócmhainní is fearr acu.

IS TÁBHACHTACH DO VÓTA– SEASFAIMID AR SON MALAIRT EORPA

Iarraimid ort teacht isteach linn le seasamh ar son bunathrú geilleagrach polaitíochta agus sóisialta, bunathrú a thógfaidh rath ar bhonn na forbartha inbhuanaithe agus athbheochan Ghlas ár dtionsclaíochta. Agus beartais chomhtháiteacha buana bunaithe, is amhlaidh is féidir infheistíocht úrnua agus poist Ghlasa a chruthú, lena mbunófar dea-obair fhiúntach, pá comhionann, cearta oibrithe, méadú ar ghluaiseacht gheilleagrach, forbairt réigiúnach, agus deiseanna níos fearr do ghnóthais bheaga mheánmhéide nó do ghnóthais sóisialta. Éilímid beartas Eorpach um fhuinneamh a mhaolóidh athrú aeráide. Aontaímid le hathnuaiteáin agus le héifeachtúlacht fuinnimh, aontaímid le deireadh a chur le fuinneamh núicléach agus gual agus easaontaímid le gás scealla. Tá sé seo uile mar chuid dár mBeart Nua Glas.

Lucht tacaíochta iontaofa ar son freagracht comhshaoil go fóill iad na Glasaigh. Cuidigh linn an fód a sheasamh i gcoinne na ndaoine ar an eite dheas nó ar an eite chlé agus i gcoinne lucht na brústocaireachta ar mian leo bac a chur ar dhul chun cinn. Éilímid beartais talmhaíochta níos inbhuanaithe agus d’imríomar ról mór in athchóiriú beartas iascaireachta an AE . Tugaimid tacaíocht le follasacht agus freagracht chorparáideach sa bhreis a bhaint amach. Cuirimid cearta tomhaltóirí agus cearta saoránach ar aghaidh i gcónaí. Freagracht shóisialta is ea comhshaolachas freisin. Má scriostar an comhshaol, scriosfar bonn ár ngeilleagar agus ár bhfolláine leis.

Téann na Glasaigh le chéile faoi mheirge an cheartais shóisialta i gcoinne eisiaimh shóisialta, ar son inbhuanaitheachta i gcoinne déine. Is mian linn ár saol a chaitheamh mar dhaoine a bhfuil slándáil agus deiseanna mar chuid de, ní scéalta ón am atá thart. Sa chás sin, gan dabht, ní mór don AE treo a athrú! Ba mhaith linn dul i ngleic le fostaíocht na n-óg, le heaspa dídine, le bochtanas agus le heaspa dóchais. I gcásanna ina ndéanann ballstáit aonair diúltú dóibh nó teipeann orthu iad a sholáthar, is féidir linn é sin a shárú le chéile mar shaoránaigh na hEorpa. Tógaimis an Eoraip atá sóisialta.

Chonacthas dúinn go bhfuil fuascailt aonair, agus saoirse do chách i mbaol dáiríre. Smaoinigh ar an ollfhaireachas, idir príobháideach agus stát-eagraithe nó ar shárú cearta daonna na mionlach, amhail inimircigh, pobal LADT+ nó na Romaigh. Ní mór dúinn gan glacadh le leithcheal bunaithe ar bhonn ar bith, amhail gnéas, cine, bunús eitneach nó sóisialta, gnéithe géiniteacha, teanga, reiligiún nó creideamh, barúil pholaitiúil nó aon bharúil eile, ballraíocht de mhionlach náisiúnta, maoin, breith, míchumas, aois, claonadh gnéis, féiniúlacht inscne, nó ar chúinse ar bith eile. Prionsabal bunúsach de chuid an Aontais Eorpaigh is ea comhionannas inscne. Tá bearna mhór, áfach, idir aitheantas a thabhairt do cheart, an próiseas dlíthiúil a bhaint amach agus á chur i bhfeidhm. Tugann na Glasaigh tacaíocht do chur chuige déach maidir le comhionannas inscne agus cumhachtú na mban a chur chun cinn: príomhshruthú inscne agus spriocanna soiléire ceangailteacha le comhionannas inscne ag gach leibhéal a bhaint amach.

Tá bille na gceart de dhíth orainn lenar saoirsí oidhreachta a ráthú san aois dhigiteach. Bhíomar mar chuidiú le ‘Comhaontú Trádála um Fhrith-ghóchumadh’ (ACTA) a bhriseadh, a raibh baol ár saoirse ann. Chuir muid friotal ar chearta uisce i gcoinne brú príobháidithe. Tá baint ag an gcomhrac sin le croíluachanna na hEorpa.

Ba mhaith leis na Glasaigh athbheochan a dhéanamh le daonlathas Eorpach mar rinneadh níos laige é de dheasca brústocaireachta, de dheasca cosanta cúnga a gcuid leasa féin sna rialtais náisiúnta, de dheasca cumhachta a tugadh do theicnealaithe gan mhaoirseacht dhaonlathach, agus de dheasca na milleán simplí a chur pobalóirí air. Ní mór Parlaimint na hEorpa a neartú agus smacht a thabhairt ar na beartais a leanann an Coimisiún Eorpach, an Ciste Airgeadaíochta (CAI) agus Banc Ceannas na hEorpa laistigh den triúracht, mar a thugtar air. Ní mór éisteacht leis na saoránaigh agus lena gcuid barúlacha i ndóigh níos fearr trí dhaonlathas díreach. Ní mór don AE bheith gníomhach nuair a bhíonn aon ghuth de dhíth, gan cinnteoireacht a bhaint níos faide ó na saoránaigh ag an am céanna. Áirítear leis sin barraíocht brústocaireachta a bhrú siar. Táimid ag iarraidh tuilleadh daonlathas inscne a bhaint amach freisin, líon níos mó ban in institiúidí na hEorpa agus i seomraí boird chuideachtaí an AE.

Ba cheart nach mbeadh leasc orainn ár bhflaitheas a chomhroinnt, nuair is é an t-aon dóigh lena choinneáil: cuir i gcás, an t-aontas margaidh airgeadais, cáin ar idirbhearta airgeadais agus an seasamh ar son cearta cánach agus i gcoinne seachaint cánacha agus tearmann cánach. Ba cheart don AE leanúint le beartas dea-chomharsanachta ar ár dteorainneacha agus thar lear. Áirítear leis sin cultúir a chomhroinnt, comh-thionscadail oideachais a bhunú agus doras méadaithe a choinneáil ar oscailt. Is iad ceartas domhanda, trádáil chóir, cosaint cearta an duine, cosc coinbhleachtaí sibhialta agus réitigh ar choinbhleacht iltaobhach a chuirimid ar aghaidh. Ní mór don Eoraip bheith mar thearmann cóir do theifigh, ní 'Daingean Eorpach’. Is ar leas an domhain agus ar ár leas féin an Eoraip a bhaint amach ar a bhfuil freagracht dhomhanda.

IS LEATSA AN ROGHA

Agus é mar ghuth díreach tofa ag saoránaigh na hEorpa, is í Parlaimint na hEorpa, in éineacht le rialtais náisiúnta, an comhreachtóir maidir le hábhair a bhfuil tionchar ar do shaol ó lá go lá, ó shábháilteacht san áit oibre go nuálaíocht agus jabanna nua, ó chosaint tomhaltóirí go beartas comhshaoil, ó shábháilteacht bia agus cosaint ainmhithe go príobháideachas sonraí go cothromas inscne. Tugann sí cúnamh airgeadais fosta do thionscadail áitiúla agus réigiúnacha le haghaidh forbairt inbhuanaithe agus cuimsiú sóisialta. Déanann na Glasaigh difear i bParlaimint na hEorpa. Ba mhaith linn dul ó neart go neart leis sin. Tá do thacaíocht de dhíth orainn mar sin, do vóta.

Cuidigh linn an Eoraip a athrú, vótáil Glas!

TÁ BEART NUA GLAS DE DHÍTH AR AN EORAIP

Ní dhearna an tAontas Eorpach a chuid gealltanas a chomhlíonadh do líon mór saoránach le linn na géarchéime na laethanta seo. Ní raibh aon chomhaontú ar na hathruithe atá le déanamh le cúrsaí níos fearr a bhaint amach. Sin an fáth a mholann na Glasaigh straitéis úrnua.

Ba cheart dúinn, mar Eorpaigh, ár láidreachtaí a thabhairt le chéile, is é is brí le flaitheas, lenár dtodhchaí féin a chruthú. In ionad déine nach n-éisteann le cúrsaí sóisialta agus nach bhfeiceann cúrsaí an chomhshaoil, molaimid trí bhealach soiléire i dtreo inbhuanaitheachta: comhrac i gcoinne dífhostaíochta, bochtanais, agus gach cineál éigeartas sóisialta; ár gcuid geilleagar a bhunathrú chun feabhais le nuálaíocht agus le réitigh éic-éifeachtúla, le dul i ngleic le hathrú aeráide agus le díghrádú an chomhshaoil; an tionscal airgeadais a athrialáil ionas go bhfreastalaíonn sé ar an bhfíorgheilleagar. Tugaimid Beart Nua Glas na hEorpa air sin.

DLÚTHPHÁIRTÍOCHT, DAINGNE AGUS INBHUANAITHEACHT

Níor mhaith linn go mbeidh an tAE agus na ballstáit ag brath ar leibhéal fiachais iomarcaigh, a chuireann muirear trom ar shaoránaigh agus ar na glúine amach anseo. Áirítear leis sin fiachas airgeadais, cibé acu poiblí nó príobháideach, a thabhairt ar ais go leibhéil inbhuanaithe agus ag cinntiú go maoiníonn sé infheistíochtaí a chruthaíonn luachanna inbhuanaithe. Éileofar leis sin fiachas poiblí agus príobháideach a athstruchtúrú i roinnt cásanna. Rud eile atá chomh tábhachtach, ní mór dúinn plé le fiachas sóisialta: dífhostaíocht, bochtanas agus éagothroime a laghdú, sláinte agus oideachas a fheabhsú. Beidh iarrachtaí móra infheistíochta riachtanach leis sin a bhaint amach. Agus ar ndóigh, caithfear tabhairt faoi fhiachas comhshaoil fosta ag dul i ngleic le hathrú aeráide, ídiú na n-acmhainní finideacha agus creimeadh na bithéagsúlachta. Ní foláir tuath bheo a bheith ann, áit a bhfuil talmhaíocht inbhuanaithe ann agus ceantair tuaithe bheoga shóisialta agus gheilleagracha chomh maith le stoic fhlúirseacha iasc a thugann tacaíocht do phobail cois farraige.

Trínár n-éirí mar cheannairí domhanda a cheapann agus a thugann réitigh a dhéanfaidh saol maith do chách agus ag an am céanna le meas a thabhairt ar theorainneacha ár bpláinéid, gheobhaimid an réiteach le dinimic gheilleagrach úrnua a bhaint amach le jabanna agus rath a chruthú. Diúltaímid don comhaontú ar iomaíochas, mar a thugtar air, mar bheadh gearradh siar ar phá, laghdú ar scéimeanna leasa sóisialta, agus príobháidiú earraí poiblí ann. Ní mór inbhuanaitheacht fioscach a ghabháil taobh le hinbhuanaitheacht sóisialta agus chomhshaoil atá chomh láidir céanna, agus ní mór do ghuaillí láidre an chuid is mó den mhuirear a iompar. Déanann déine mar a forchuireadh orainn sa ghéarchéim gheilleagrach ar na mallaibh muidne a chur sa treo eile.

AN EORAIP SHÓISIALTA A BHUNÚ

Ní mór an Eoraip a thógáil ar bhonn ceartais shóisialta ach fós tá líon na ndaoine ag méadú an t-am ar fad atá ag fulaingt faoi chruatan sóisialta. Creideann Glasaigh na hEorpa i mbeartais a théann i ngleic le leibhéil méadaithe neamh-chomhionannais agus éilíonn nach bhfuil sé ceart ná cóir saoránaigh ísealchéime a bheith ann san AE. Tá sé ríthábhachtach mar sin go dtugtar iarmhairtí, amhail neamh-chomhionannas agus bochtanas, isteach san áireamh.

Príomhchodanna d'éigeartas is iad dífhostaíocht, go háirithe i measc na n-óg agus bochtanas seanaoise. Ní éireoidh bearta polaitíochta a gheallann faoiseamh, amhail an Scéim Ráthaíochta don Aos Óg, mura ndéantar iad a mhaoiniú i gceart agus, thar rud ar bith eile, mura bhfuil beartas um chruthú jabanna mar bhonn agus mar thaca orthu. Ní mór do na ballstáit leanúint le dul i ngleic le bochtanas leanaí trí infheistíocht luath-idirghabhála atá bunaithe ar fhianaise. Ní mór don AE deireadh a chur le dumpáil sóisialta, le conarthaí uaireanta nialasacha, le jabanna ísealphá agus le hintéirneachtaí éagóracha. Molann na Glasaigh caighdeáin chothroma agus feabhsú céimneach ar íoschaighdeáin sóisialta san Eoraip de réir dálaí náisiúnta agus múnlaí mhargadh an tsaothair – go háirithe maidir le cáilíocht agus slándáil jabanna, le pá, le sláinte phoiblí, agus le pinsin. Ba mhaith linn bogadh i dtreo inaistritheacht na sochar sóisialta trí chárta sóisialta na hEorpa a thabhairt isteach, lena bhfuil ardchaighdeáin cheangailteacha, rud a shruthaíonn próisis riaracháin thar thíortha agus a dhéanann saoránacht na hEorpa níos daingne.

Ba mhaith linn go ndéanfadh Banc Ceannas na hEorpa (BCE) cobhsaíocht airgeadais agus mhaicreanamaíoch a áireamh ina chuid beartas, chomh maith le cur chun cinn fostaíochta. Ina theannta sin, le fostaíocht a threisiú ní foláir dúinn tuilleadh a dhéanamh le go gcuirfear tionscadal an mhargaidh aonair i bhfeidhm ina iomláine, go háirithe maidir le saorghluaisteacht oibrithe agus seirbhísí.

Tacaímid leis an gclásal um dhul chun cinn sóisialta a chuimsiú i ndlí Eorpach, rud a chuirfidh béim ar an tosaíocht leis an Eoraip shóisialta a thógáil. Caithfidh cothroime shóisialta ar fud na hEorpa tabhairt faoi bhaol imirce na ndaoine oilte – go háirithe daoine óga – atá ag imeacht ó réigiúin ghéarchéime agus faoi dhúshaothrú na n-oibrithe imirceacha, agus meas á thabhairt ar an gceart bunúsach saorghluaisteachta. Ba mhaith leis na Glasaigh go ndéanfar ionstraimí nua a fhorbairt le difríochtaí níos mó a mhaolú i dtimthriallacha geilleagracha, rátaí dífhostaíochta san áireamh. Cuirimid fuascailt na mban ar aghaidh sa tsochaí agus sa gheilleagar. Ní mór gur rud caighdeánach fud fad an AE é ‘pá comhionann ar obair chomhionann', chomh maith le líon comhionann na mban i mboird na gcuideachtaí. Ba cheart nach bacainní iad clann nó comhroinnt cúram leanaí in aghaidh gairmréimeanna rathúla d’fhir agus do mhná araon. Le freagra a thabhairt i gcoinne idirdhealaithe bunaithe ar aois, cuireann na Glasaigh i gcoinne aon teorainneacha ar aois maidir le rochtain ar sheirbhísí poiblí agus seasaimid ar son caighdeáin bhunúsacha iontaofa a chur i bhfeidhm i múnlaí pinsin na mballstát uile. Measaimid go bhfuil dlúthbhaint idir an Eoraip shóisialta athspreagtha agus comhphlé sóisialta athfhuinnmhithe, áit a nglacann fostóirí agus ceardchumainn lena gcuid freagrachtaí. Ba cheart comhaontuithe comhchoiteanna trasteorann do chuideachtaí trasnáisiúnta na hEorpa a chur chun cinn.

SMACHT A FHÁIL AR AN TIONSCADAL AIRGEADAIS

Cúig bliana i ndiaidh thús na géarchéime airgeadais, tá ár gcóras go fóill faoi smacht na mbanc, bainc atá rómhór nó ró-idircheangailte le teip agus ró-chontúirteach dá réir. D'íoc na híocóirí cánach Eorpacha na billiúin leis na bainc a tharrtháil; ba cheart nach dtarlódh é sin choíche. Ba mhaith linn earnáil airgeadais atá láidir, éagsúil agus den mhéid cheart a chinntiú, earnáil atá ina cuidiú le hinfheistíochtaí inbhuanaithe a úsáid san fhíorgheilleagar. Molaimid rialacha diana le gníomhaíochtaí baincéireachta a dheighilt ina gcinn atá bunriachtanach don tsochaí agus ina gcinn nach bhfuil. Chuir na Glasaigh go mór le cinntiú gur féidir go ndéanfar táirgí agus gníomhaíochtaí airgeadas nach dtugann aon leas don fhíorgheilleagar, agus a bhfuil an cumas orthu an córas airgeadais a dhíchobhsú, a thoirmisc agus a bhaint ón margadh Eorpach. Ba cheart d’Údaráis Eorpacha úsáid a bhaint as an bhféidearthacht sin. Ní mór táirgí agus gníomhaíochtaí airgeadais amháin a léiríonn leas don tsochaí a údarú. Rinne ár gcuid tionscnamh amhantraíocht gan chosaint ar fhiachas ardcheannasach neamhdhleathach, chuir siad srian ar bhónais na mbaincéirí, chuir iallach ar na bainc gníomhaíochtaí i dtearmainn chánach a nochtadh; agus chuir maoirseacht ar bhaincéireacht i mBanc Ceannas na hEorpa faoi chuntasaíocht dhaonlathach níos déine. Tá bród ar na Glasaigh as éachtaí a rinneadh sa réimse sin.

Ní foláir dúinn tógáil ar an rath seo anois. Ba mhaith linn cinntiú go bhfuil tomhaltóirí ag fáil comhairle mhaith neamhspleách ar gach seirbhís airgeadais. Ní mór do reathaíocht ar sheirbhísí airgeadais gan tacú le comhchruinniú na cumhachta margaidh sa bhreis, a dhéanann díobháil do na bainc bheaga inbhuanaithe. Tacaímid le hAontas Baincéireachta na hEorpa, ina gcuimsítear comh-mhaoirseacht láidir ar ár mbainc, comhúdarás agus comhchiste le bainc nach n-éiríonn leo a athstruchtúrú agus comh-chóras árachais do thaiscí suas le €100,000 nó lena gcomhionann. Ní mór d’institiúidí an AE cur le dul i ngleic le dearcadh gearrthréimhseach airgeadais a chuireann teorainneacha ar leibhéil uaillmhéine inbhuanaitheachta i gcinntí infheistíochta straitéiseacha.

AIRGEADAS POIBLÍ: CÁNACHAS CÓIR ÉIFEACHTEACH

Faoi láthair, is ar lucht ísealioncaim agus meánioncaim agus ar ghnóthais bheaga agus mheánmhéide muirear neamh-chomhréireach an chánachais, agus meastar go gcailltear €1,000bn gach bliain trí imghabháil agus calaois. Sprioc s'againn ceart cánach agus éifeachtúlacht cánach a chur ar ais. Ba mhaith linn an muirear cánach ar shaothar a laghdú agus bogadh i dtreo cáin a chur ar thruailliú agus ar fhuíollábhar. Déanfaimid ár seacht ndícheall le cánachas idirbhearta airgeadais a achtú in ainneoin na brústocaireachta cumhachta nach n-aontaíonn leis an mbeart sin. De bhrí gur mhaith linn go ndéanfadh na corparáidí móra agus na daoine saibhre méid atá cóir a thabhairt, tacaímid le cur chuige coiteann Eorpach maidir le cáin chorparáideach agus cáin rachmais, íosrátaí san áireamh. Mar fhocal scoir tábhachtach, tacaímid le comhionsaí i gcoinne seachaint cánacha, calaois chánach agus tearmann cánach, ag tosú le deireadh a chur le rúndacht na mbanc. O thaobh an chaiteachais de, tá na Glasaigh ag comhrac i gcoinne caiteachais atá diomailteach agus a dhéanann dochar don timpeallacht, amhail fóirdheontais ar bhreoslaí iontaise nó ar chláir núicléacha amhail an tImoibreoir Trialach Teirmeanúicléach Idirnáisiúnta (ITER). Bainistiú fiachas poiblí leagáide le chéile, trí chiste um fhuascailt fiachas a bhunú agus comhionstraimí fiachais (Eurobhannaí) a eisiúint de réir a chéile, a dhéanfar faoi chomhrialacha smachta réadúla sainmhínithe go soiléir, is iad seo na príomhbhearta le hinbhuanaitheacht airgeadas poiblí a chinntiú. Chun geilleagair i mbaol a athbheochan agus chun an tAontas Airgeadaíochta a chaomhnú, tacaímid le méadú i mbuiséad an AE, maoinithe ag a chuid acmhainní féin go príomha, agus ionstraimí dlúthpháirtíochta airgeadais a chruthú, atá dírithe le cuidiú chun an téarnamh geilleagrach a mhaoiniú.

RISE: ATHBHEOCHAN TIONSCLAÍOCHTA LEIS AN EORAIP INBHUANAITHE A BHAINT AMACH

Ba mhaith linn ár ngeilleagar Eorpach a bhunathrú ina cheannaire domhanda fuinnimh agus éifeachtúlacht acmhainne, bunaithe ar theicneolaíochtaí le níos lú déine ar fhuinneamh agus ar fhuinneamh in-athnuaite agus ar fheabhsú a chur ar an dóigh a ndéanaimid acmhainní a bhainistiú, a úsáid, a athúsáid, a athchúrsáil, a ionadú agus luach a chur orthu. Ba mhaith linn go mbeadh éifeachtúlacht acmhainne agus eicea-nuálaíocht mar bhonn agus mar thaca ar bheartais agus ar infheistíocht i ngach earnáil an gheilleagair. Cruthófar cuid mhór jab nuacháilíochta d’oibrithe ardoilte chomh maith le hoibrithe ar bheagán oiliúna i dtionscadail éagsúla leis an ionsaí Glas, agus cuirfear feabhas ar dhálaí oibre agus ar shláinte na n-oibrithe leis. Cuirfidh sé feabhas ar athléimneacht gheilleagrach amach anseo fosta.

 

Ba cheart d’earnáil na tionsclaíochta gan aon chomharthú bréagach a leanúint amhail druileáil fá choinne gás scealla nó bia a thiontú go breosla. Seachas sin, ba cheart di bheith mar phríomh-chomhpháirtí sa bhunathrú Glas nuálaíoch–dírithe trí rialacha éici-dheartha a chur chun cinn, chomh maith le soláthar poiblí seirbhísí, rialacha státchabhair, infheistíocht phríobháideach, gnóthais bheaga agus mheánmhéide agus comharchumainn, maoiniú feabhsaithe do thaighde, forbairt agus oideachas, fiontraíocht a chur chun cinn, go háirithe fiontraíocht shóisialta, dea-chaidrimh tionsclaíoch, daonlathas san áit oibre agus comhrac in aghaidh leasanna dílsithe corparáideacha. Ní mór gach ceann acu siúd a bheith mar chuid dár saothar. Ba mhaith linn ceardchumainn a neartú chomh maith le ceart na bhfear agus na mban comhpháirt a ghlacadh sna próisis chinnteoireachta. Ba cheart don bheartas trádála tacú le hathbheochan thionsclaíoch inbhuanaithe san Eoraip agus meas agus dlúthpháirtíocht a léiriú dár gcuid comhpháirtithe domhanda. Déanfaidh tionscal amháin d’ábharthacht ar leith sa chomhthéacs seo Pobal Eorpach um Fhuinneamh Athnuaite (European Renewable Energy Community) a bheas mar chuidiú lenár n-andúil le breoslaí iontaise a bhriseadh.

 

PLÁINÉAD AMHÁIN, ÁR nDOMHAN!

AG ÉIRÍ DÁIRÍRE FAOI ATHRÚ AERÁIDE AGUS FAOIN NGÉARCHÉIM EICEOLAÍOCHTA

Bagairt do shochaithe ar fud an domhain is iad athrú aeráide agus bithéagsúlacht. Cuireadh an ghéarchéim éiceolaíochta ar an leataobh mar gheall ar an ngéarchéim gheilleagrach atá ann faoi láthair ach tá cúrsaí ag éirí níos measa agus níos measa arís, agus cuirfidh teip fhéideartha na n-éiceachóras ár modh maireachtála i mbaol. Sa bhliain 2013 d’ídíomar níos mó acmhainní an Domhain faoi Lúnasa ná is féidir a athnuachan taobh istigh de bhliain amháin.

Níl aon dabht anois faoin ról atá ag daoine maidir le hathrú aeráide agus faoi na hiarmhairtí tubaisteacha ar neamhghníomhaíocht. Tá an pláinéad cóngarach don phointe nach bhfuil aon dul siar air, agus mura bhfuil athrú radacach déanta in ídiú fuinnimh agus i bpatrúin táirgiúlachta, is amhlaidh go n-éireoidh athrú aeráide do-aisiompaithe. Tá réitigh ann, áfach, a thabharfaidh buntáistí ollmhóra timpeallachta, geilleagracha, sóisialta agus sláinte.

AN DLÍ EORPACH UM AERÁID AGU­S FHUINNEAMH

Ba mhaith linn reachtaíocht chuimsitheach an AE a bhaint amach maidir le haeráid agus fuinneamh atá comhsheasmhach lenár gcuid saothar domhanda, bunaithe ar spriocanna eisiúintí faoi cheangal dlí agus ar smachtbhannaí lena chinntiú go gcomhlíonfar na spriocanna aeráide. Cruthófar dreasachtaí leis sin i dtreo bunathraithe geilleagraigh inbhuanaithe, rud a sheachnóidh athrú aeráide contúirteach. Ní mór do chruinniú mullaigh na NA a bheas ar siúl i bPáras in 2015 (COP21) comhaontú domhanda ceangailteach a thabhairt. Tá an t-am ag sleamhnú thart agus ní foláir don AE, in éineacht leis na ballstáit, ról ceannasaíochta a imirt san idirbheartaíocht le gealltanais cheangailteacha a bhaint amach ó na comhpháirtithe idirbheartaíochta uile. Ciallaíonn sé sin freisin an seansprioc reatha don bhliain 2020, maidir le laghdú astaíochtaí de gháis ceaptha teasa, a mhéadú ó 20% go 30% ó na leibhéil 1990. agus sprioc a leagadh síos leis na hastaíochtaí a laghdú tuilleadh faoi 55% ar a laghad óna leibhéil 1990 faoi 2030 ionas go mbeidh sochaí atá neodrach ó thaobh carbóin de ann faoi 2050.

Beart is éifeachtaí go fóill iad srianta faoi cheangail dlí le truailliú agus cleachtais truaillithe a laghdú. Ní mór bunathrú radacach a dhéanamh ar Scéim an AE i nDáil le Trádáil Astaíochtaí (ETS) ionas go n-éireoidh sí éifeachtach. Mura féidir é sin a bhaint amach, tacóidh na Glasaigh le híosphraghsáil náisiúnta carbóin. Ní mór institiúidí, gnóthais agus an earnáil airgeadais go háirithe, a spreagadh le dídhílsiú ó shócmhainní a dhéanann dochar don aeráid. Ba cheart deireadh a chur le fóirdheontais phoiblí agus ar infheistíochtaí a bhaineann le breoslaí iontaise. Ba mhaith linn infheistíocht a chur i líonraí Eorpacha fuinnimh a nascann táirgiúlacht fuinnimh in-athnuaite in áiteanna difriúla ar an ilchríoch, ag méadú slándáil fuinnimh agus ag gearradh costais leis.

Is é beartas comhleanúnach fuinnimh, bunaithe ar choigilt fuinnimh, éifeachtúlacht fuinnimh agus fuinneamh in-athnuaite an –aon dóigh amháin chun geilleagar bunaithe don chuid is mó ar ábhar in-athnuaite a bhaint amach faoi 2050. Chuige sin, bheadh tuilleadh spriocanna ceangailteacha ar éifeachtúlacht fuinnimh agus ar fhuinneamh in-athnuaite riachtanach. Ní mór ídiú fuinnimh a laghdú faoi 40% sna chéad 15 bliana amach anseo agus, ag an am céanna, ní mór fuinneamh in-athnuaite , seachas agraibhreosla, a threisiú le 45% dár n-ídiú a chinntiú faoi 2030. Ní hé sin riachtanach ach le teorainn a chur le téamh domhanda faoi 2º°C thar leibhéil tionsclaíocha, tá ciall eacnamaíochta leis freisin, mar spreagann sé gníomhaíocht gheilleagrach, a chruthaíonn jabanna agus a laghdaíonn spleáchas na hEorpa ar iompórtáil chostasach na mbreoslaí.

Is costasach cumhacht núicléach agus bíonn rioscaí léi, méadaíonn sí an baol le hairm núicléacha a spré agus níl aon pháirt le himirt aice i bhfuinneamh na hEorpa. Deirimid go fóill ‘Núicléach? Níor mhaith!’ agus déanfaimid ár rannpháirtíocht a athnuachan le deireadh a chur le fuinneamh núicléach, céim ar chéim, san Eoraip agus ag an am céanna, ag cinntiú nach méadófar astaíochtaí carbóin leis sin. Ní mór dúinn na stáisiúin núicléacha, lena bhfuil an baol is mó, a dhúnadh láithreach, deireadh a chur le fóirdheontais dhíreacha agus indíreacha agus éileamh go bhfuil na hoibrithe lánfhreagrach as an damáiste agus as an radachur ó thionóiscí núicléacha.

IS Í INBHUANAITHEACHT AN EOCHAIR

Ní mór inbhuanaitheacht a bheith i gcroílár gach mórchinneadh geilleagrach. Ba mhaith linn go dtabharfar tosaíocht idirnáisiúnta do chosaint comhshaoil agus bithéagsúlachta agus d’fhorbairt inbhuanaithe. Molaimid eagraíocht a chruthú Eagraíocht Domhanda an Chomhshaoil trí na gníomhaireachtaí difriúla scartha atá ann faoi láthair laistigh de na Náisiúin Aontaithe a thabhairt le chéile agus trína ról a leathnú. Ní féidir cáilíocht an tsaoil a thomhais i dtéarmaí airgid amháin: tá táscairí úrnua de dhíth orainn leis an Olltáirgeacht Intíre (OTI) a chomhlánú agus lena síniú mar thomhas ratha inbhuanaithe agus folláine.

Is álainn í an timpeallacht nádúrtha éagsúil san Eoraip agus tá fiúntas as cuimse uirthi. Tá a fhios ag na Glasaigh go gciallaíonn forbairt inbhuanaithe sócmhainní nádúrtha a bhainistiú go tuisceanach ionas go mbeidh pláinéad inmharthana go fóill ag ár nglúin agus ag na glúine amach anseo. Táimid ag maireachtáil thar ár gcuid acmhainní trí acmhainní nádúrtha a ídiú ag ráta do-athnuaite, agus tríd an aer, an talamh agus an t-uisce a thruailliú le substaintí guaiseacha. Ba mhian linn ár lorg éiceolaíochta agus ídiú sócmhainní a laghdú agus cinntiú go bhfuil earraí oiriúnacha le hathúsáid, le deisiú agus le hathchúrsáil in ionad an chur chuige ‘deartha do dhumpáil’. Ba cheart gurb é sochaí lúbiata an sprioc dheiridh, nuair a bhaintear úsáid as dramhaíl neamhghuaiseach ó earnáil amháin mar ábhar ionchur ag ceann eile.

TOSAÍOCHT D’IOMPAR GLAS

Foinsí ollmhóra de gháis ceaptha teasa, de thruailliú aeir agus de thorann is iad iompar eitlíochta agus bóthair. Ní amháin go n-imríonn tionchar diúltach ag líon reatha breoslaí iontaise, a úsáidtear don earnáil iompair, ar shláinte an phobail agus ar an timpeallacht acu bíonn an tAE spléach ar iompórtáil fuinnimh agus bíonn sé neamhchosanta ar ardú phraghsanna. Ní foláir dúinn aistriú go modhanna níos sábháilte agus modhanna nach ndéanann dochar don timpeallacht amhail uiscebhealaí, rothaíocht, comhiompar poiblí agus iarnróid. Ní foláir béim ar leith a chur ar iomaíochas cóir idir na modhanna éagsúla iompair. Ba cheart do líonra Eorpach iarnróid na bearna atá ar iarraidh a dhúnadh ar naisc réigiúnacha agus fadtréimhseacha araon, ionas gur féidir rochtain easca a fháil ar cheirtleáin uirbeacha agus réigiúnacha. Ní mór tosaíocht a thabhairt do naisc iarnróid trasteorann atá ann cheana thar bhóithre agus eitlíocht, go háirithe maidir le bogadh earraí. Cuidíonn éifeachtúlacht fuinnimh na ngluaisteán le billí breosla na saoránach Eorpach a laghdú agus feabhsaítear cáilíocht an aeir leis. Ba mhaith linn nuálaíocht a ghríosú trí rothair leictreacha, trambhealaí, traenacha leictreacha agus carranna leictreacha a dhéanamh, iad uile bunaithe ar fhoinsí in-athnuaite, ar roghanna níos fearr.

SLÁINTE AGUS SÁBHÁILTEACHT A CHOSAINT

In éineacht le hEagraíochtaí Sochaí Sibhialta, d’éirigh leis na Glasaigh cláir oibre sláinte phoiblí agus timpeallachta a thionscnamh i bParlaimint na hEorpa, le tionchar a chur ar, mar shampla, rialacha sábháilteachta maidir le ceimiceáin, lotnaidicídí agus bithicídí. Tacaímid le bearta le truailliú an aeir a laghdú, cúis ollmhór le bás anaibí. Táimid ag brú ar son rialúchán níos fearr maidir le dramhaíl leictreonach agus ghuaiseach, le drugaí agus fuíll lotnaidicídí a scaoileadh isteach inár gcóras uisce agus le húsáid nanaitheicneolaíochta i gcosmaidí, i leigheas, i mbia agus i mbithicídí, chomh maith le nocht laghdaithe ar shubstaintí a bhfuil tionchar diúltach ar ár gcóras hormónach .

Leanfaimid lenár bhfeachtas in aghaidh an chleachtais chontúirtigh damáistigh d’astarraingt gás scealla, agus in aghaidh breoslaí iontaise neamhghnátha eile. Tá sé in am anois cosc a chur ar ghás scealla agus éilímid cosc láithreach a chur ar scoilteadh hiodrálach ('fracking'). Déanann scoilteadh hiodrálach ár soláthair uisce agus ár dtimpeallachta a thruailliú le ceimiceáin a úsáidtear sna leachtanna sa phróiseas. Déantar ligean meatáin le linn gás scealla a aistarraingt cur le hathrú aeráide. Ina theannta sin, rinneadh áibhéil an-mhór ar bhuntáistí geilleagracha, le titim na rátaí táirgiúlachta go han-ghasta i ndiaidh an chéad bhliain de scoilteadh hiodrálach a bhaint amach, as a leanann geilleagair ‘borradh-agus-cliseadh’ i bpobail áitiúla. Beimid ag obair le réigiúin saor ó scoilteadh hiodrálach a bhunú fud fad na hEorpa, ar lorg an mhúnla rathúil saor ó orgánaigh ghéinmhodhnaithe, OGM.

BIA, NÍ BREOSLA

Ní réiteach inbhuanaithe don ghéarchéim aeráide, fuinnimh agus bochtanais é breosla a dhéantar as barra bia. Barra bia a chur i gcarranna, in éineacht le hamhantraíocht airgeadais ar thráchtearraí bia bunriachtanacha, rinne siad sin praghsanna ar bhia a ardú, grabáil talún agus cuireann sé slándáil bia i mbaol do mhilliúin sa domhan forbraíochta agus ag an am céanna iarmhairtí diúltacha a imirt ar chúrsaí aeráide. Go háirithe, tá foraoisí trópaiceacha saibhir le bitheolaíocht á slaiseáil agus á ndó le hola phailme a phlandáil, in ainm lena húsáid le haghaidh breosla agus ábhar bia.

Ba cheart don AE gan barr a chur ar an donas trí úsáid talamh talmhaíochta a chur chun cinn le haghaidh breosla. Ní mór dúinn ár gcúl a thabhairt ar úsáid na mbarr le haghaidh breosla go hiomlán. Ina ionad sin ní foláir dúinn díriú ar mhúnlaí iompair atá níos inbhuanaithe, lena n-áirítear éifeachtúlacht níos fearr do charranna agus breoslaí as dramhtháirgí.

BIA NÍOS FEARR, SAOL NÍOS FEARR

Tá ár slabhra bia ag mífheidhmiú.

Tá rath mór ar thalmhaíocht thionsclaíoch, bunaithe ar lotnaidicídí, ar mhonashaothrú agus ar bharraíocht úsáide antaibheathach, agus tá iarmhairtí diúltacha ar ár sláinte, an comhshaol agus méadú ar fhulaingt ainmhithe dá bharr. Chuir na scannail bhia athfhillteacha amhras orainn faoin rud atáimid ag ithe agus faoin áit as a dtagann sé.

Ba mhaith leis na Glasaigh bia a chur chun cinn atá inbhuanaithe, sláintiúil, blasta, éagsúil agus eiticiúil, ní caighdeánaithe, neamhbhlasta, bia atá ceaptha le cuma mhaith a bheith air ar sheilfeanna na n-ollmhargadh. Ciallaíonn sé sin slabhraí áitiúla táirgiúlachta, feirmeoireacht orgánach a spreagadh, chomh maith le táirgí cóir thrádála ó na tíortha forbraíochta. D’éirigh linn sa chomhrac in aghaidh roinnt cleachtas míthreorach, agus le feabhas a chur ar lipéadú na gcomhábhar agus ar thír a dtionscnaimh. Leanfaimid leis an éileamh ar fhollasacht fheabhsaithe i lipéadú bia. Ba mhaith linn fosta cur amú bia a laghdú mar caitear amach 90 milliún tona bia san Eoraip gach bliain. Tá réabhlóid bhia lainseáilte againn, rud a mhéadaíonn feasacht phoiblí, rannpháirtíocht phearsanta agus daonlathas rannpháirtíoch i dtaca le beartais bhia a chinneadh agus a fheabhsú fud fad na hEorpa.

TALMHAÍOCHT A GHLASÚ

Tá comhfhreagracht ag an bParlaimint Eorpach anois ar Chomhbheartas Talmhaíochta an AE. Tá sé in am anois ár gcuid feirmeoireachta a dhéanamh timpeallacht-chliste, inbhuanaithe, cóir agus slán go heiticiúil. Ba mhaith linn agraí-éiceachórais atá athléimneach, éagsúil go bitheolaíoch, sláintiúil agus láidir, córais a oiriúnaíonn ní amháin d’athrú aeráide ach atá in ann é a mhaolú.

Táimid ag iarraidh córas a fheiceáil a ligeann dáileachán níos cothroime ar chistí poiblí, lena n-áirítear tuilleadh tacaíochta do na feirmeoirí beaga, feirmeoireacht orgánach, gnáthfheirmeoirí ar mian leo a gcuid modhanna táirgiúlachta a ghlasú agus táirgiúlacht agus díol áitiúil, rud a thugann feirmeoirí níos cóngaraí do na tomhaltóirí. Tá praghas ceart tuillte ag feirmeoirí as a gcuid táirgí agus ba cheart gan ligean do cheannaitheoirí corparáideacha praghsanna ag feirmeoirí a spreagadh anuas faoi leibhéil inbhuanaithe.

Ní foláir dúinn méadú a chur ar thorthúlacht an ithir, ionchur lotnaidicídí agus leasachán saorga a ghearradh i bhfad siar, fáil réidh le fóirdheontais easpórtála atá díobhálach agus bogadh ar shiúl ó dhianfheirmeoireacht thionsclaíoch. Leanfaimid lenár bhfeachtas ar son rochtain chóir neamhshrianta ar ábhar póraithe plandaí agus i gcoinne paitinn a chur ar phlandaí agus ar ainmhithe. Táimid in éadan príobháidiú breise a chur ar shíolta agus ar ábhar plandaí i rialacha an AE maidir le síolta agus leanfaimid leis an gcomhrac i gcoinne rialúchán corparáideach an tionscail síolta, mar ciallaíonn sé go mbíonn na feirmeoirí ag brath ar shíolta atá saincheaptha le húsáid le leasacháin cheimiceacha agus le lotnaidicídí, gan ligean dóibh a gcuid síolta a shábháil agus a phórú le bheith comhoiriúnach le hathruithe ar dhálaí áitiúla.

Scriostar gnáthóg de dheasca cailliúint bitheolaíochta agus barraíocht úsáide as lotnaidicídí agus lean laghdú ollmhór ar phobal na mbeach agus feithidí eile as, cuirtear isteach ar phailniú nádúrtha chuid mhór plandaí agus barr. Más maith linn torthaí agus glasraí áitiúla sláintiúla a ithe, ní mór dúinn seans a thabhairt do na beacha.

NÁ GABH LE OGM

Táimid comhsheasmhach i gcoinne orgánach géinmhodhnaithe (OGM) i mbianna agus i gcúrsaí feirmeoireachta agus ar son tacaíochta leis an Eoraip a choinneáil saor ó na OGM. Leanfaidh na Glasaigh sa seasamh ar son bia saor ó OGM agus i gcoinne OGM a shaothrú anseo, in éineacht le cosc a chur ar OGM a iompórtáil lena gcur i mbianna ainmhithe. Ní mór dúinn éileamh ar an gceart ár gcuid rialacha a leagan síos agus lipéadú éigeantach OGM a fhorchur. Tá an ceart ag tomhaltóirí Eorpacha eolas a bheith acu ar a bhfuil ina gcuid bia agus ar an áit as a dtagann sé. Ba cheart aon taighde ar OGM bheith teorannaithe le measúnachtaí tionchair lena n-áirítear sreabhadh géinte agus traséilliú.

TUILLEADH IASC SNA FARRAIGÍ

Bhí ról ceannasach ag na Glasaigh maidir le brú i dtreo Comhbheartas Iascaigh níos inbhuanaithe. Cur amú millteanach bia agus ioncaim ab ea an beartas um éisc a gabhadh de thaisme a chaitheamh ar ais san fharraige agus déanfar é sin a chiorrú anois. Déanfar bainistíocht níos fearr ar stoic iasc agus rialú níos fearr ar an gcabhlach iascaigh. Beidh tomhaltóirí in ann eolas a fháil ar ní amháin an áit a bhfuarthas na héisc ach ar an dóigh ar gabhadh iad. Tá cuid mhór le déanamh go fóill leis na hathleasuithe sin a chur i bhfeidhm agus lena chinntiú nach ndéanfar aon bhealach éalaithe a shaothrú. Leanfaimid lenár seasamh le rialúcháin feabhsaithe ar dhianfheirmeoireacht iasc a bhaint amach, rud is cúis le hardtruailliú agus ar son déileáil níos cothroime d’iascaireacht áitiúil ar scála beag laistigh agus lasmuigh den Eoraip.

COSAINT AINMHITHE

Is eol do chách faoinár dtiomantas maidir le cosaint ainmhithe agus tá na Glasaigh i bParlaimint na hEorpa ar thús cadhnaíochta na mbeart dlíthiúil agus polaitíochta i dtaca le caighdeáin síormhéadaithe folláine do gach neach mothaitheach. Ní foláir dúinn bogadh go práinneach ó fheirmeoireacht mhonarchan, ar a bhfuil droch-chlú uafásach ar chúram ainmhithe agus ar dhianúsáid antaibheathach.

Bhíomar chun tosaigh sa chomhrac i gcoinne an iomarca tástáil ainmhithe agus leanfaimid leis sin. Táimid ag iarraidh uaireanta iompair na n-ainmhithe a laghdú go suntasach agus deireadh a chur le heaspórtáil ainmhithe beo. Ag leibhéal idirnáisiúnta, ní mór don AE tuilleadh a dhéanamh le dul i ngleic le trácht neamhdhleathach fiadhúlra, le mamaigh farraige a chosaint agus lena chosc ar tháirgí rónta a chosaint. Tacaímid le cosc ar fheirmeoireacht fionnaidh.

AN EORAIP SA DOMHAN MÓR

Ba mhinic a bhí an tAE páirteach i gcúrsaí polaitíochta domhanda agus frithghníomhú in ionad gníomhú a dhéanamh. Bhí cuid mhór deacrachtaí aige le comhsheasamh a léiriú. Ba mhaith linn go ndéanfadh an Eoraip comhbheartas eachtrach luachbhunaithe a bhunú agus ról tábhachtach idirnáisiúnta a imirt, le tabhairt faoi na cúiseanna struchtúracha ar bhochtanas, ar cheartas domhanda agus dlúthpháirtíocht a chur chun cinn agus ar chomhearraí domhanda a chosaint. I gcomhthéacs athrú cumhacht domhanda, méadú ar neamh-chomhionannas domhanda agus ceisteanna faoi uilíocht cearta an duine sa lá atá inniu ann, ní rogha é neamhghníomhaíocht.

Ba mhaith linn go mbeadh comhghuth san AE maidir le beartas eachtrach agus slándála. Léiríodh comharthaí dearfacha sa treo seo ar cheist na Cosaive, na Seirbia, agus na hIaráine. Ba cheart don AE leanúint le comhpháirtíochtaí láidre córa le tíortha taobh theas den chruinneog, ag díriú ar neamh-chomhionannas a laghdú laistigh agus idir sochaithe trí chomhoibriú forbartha. Ní foláir don AE agus dá chuid comhpháirtithe bheith ag obair le chéile le comhfhreagraí a fháil ar fhadhbanna amhail athrú aeráide, iomadú núicléach agus coimhlintí réigiúnacha ar fud an domhain, chomh maith le bradú na sócmhainní nádúrtha i gcuid mhór tíortha, go háirithe taobh theas den chruinneog. Mura daonlathach, cuntasach, trédhearcach agus bunaithe ar phrionsabail uilíocha an comhoibriú sin, nI bheidh sé inchreidte.

Ba mhaith linn go dtabharfadh an tAE tacaíocht do rialachas domhanda iltaobhach, neartú agus athchóiriú ról na NA, riail an dlí, agus freagracht le cosaint. Measaimid gur dul chun cinn é glacadh choincheap na NA 'Freagracht as Cosaint’, ach ní foláir don AE cur le rialacha a bheachtú agus a theannadh tuilleadh lena chur i bhfeidhm. Ní mór tosaíocht a thabhairt i gcónaí do bhainistiú coinbhleacht saoránach. D’éirigh slándáil fuinnimh ar na príomhthosaíochtaí i mbeartas eachtrach an AE le blianta beaga anuas. Má bhíonn an tAE ag brath rómhór ar ghás agus ar ola, is féidir go n-éireoidh sé intruailithe agus tá sé ag tabhairt buntáiste do na huathlathaithe siúd a rialaíonn soláthairtí hidreacarbóin na hEorpa. Ní mór dúinn an ceangal contúirteach nimhiúil sin a bhriseadh.

CEARTA AN DUINE AGUS DÍOTHÚ BOCHTANAIS –

I ndiaidh brú a chuir na Glasaigh ina leith, ceapadh Ionadaí Speisialta an Aontais Eorpaigh le haghaidh Cearta an Duine le feabhas a chur ar infheictheacht bheartas an Aontais Eorpaigh um chearta an duine. Ba cheart d'institiúidí an AE cearta an duine a phríomhshruthú ina gcuid beartas seachtrach, trádáil san áireamh. Ní mór dúinn ár gcuid gealltanas ar chearta an duine a chomhlíonadh nuair a iarrtar orainn cuidiú le fóirithint anachaine. Áirítear leis sin tiomantas láidir ar na bunphrionsabail daonnúla: daonnacht, neamhchlaontacht, neamhspleáchas agus neodracht. Ní mór don AE éirí níos éifeachtúla, níos guthaí le riail an dlí, le saoirse agus cearta an duine, cearta socheacnamaíocha agus timpeallachta ina measc a chosaint laistigh agus lasmuigh dá gcuid teorainneacha. Go háirithe, beidh an tAE chun tosaigh le rialacha ar Fhreagracht Shóisialta Chorparáideach faoi cheangail dlí a bhunú.

Ní mór don AE agus do na ballstáit teacht chun réitigh lena dtoiliú i gcoinneáil rúnda agus i maruithe seachbhreithiúnacha, lena n-áirítear cuntasaíocht iomlán ar sháruithe cearta an duine a rinneadh i gcláir cheilte an CIA. Ní mór deireadh a chur leis an gcogadh in éadan na sceimhlitheoireachta go foirmiúil. Ba cheart do gach ballstát leasuithe ar stádais na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta a dhaingniú, rud a chuirfear ar chumas an AE ceannairí stáit a thosaíonn cogaí ionsaithe a ionchúiseamh.

Ní dhearna an tAE go leor le Spriocanna Forbartha na Mílaoise (MGD) a chur i bhfeidhm, spriocanna a chuireann aird ar an gcomhrac in aghaidh bochtanais, ocrais, scriosadh na timpeallachta agus eisiamh na mban. Ní mór dúinn bheith ag obair le tacú leis na spriocanna nua inbhuanaithe a socraíodh ag an gComhdháil Rio+20, nuair a cuireadh athbhreithniú MDG agus an próiseas Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe le chéile i gcreat cuimsitheach amháin agus a thug spriocanna le bochtanas a dhíothú agus le forbairt inbhuanaithe a chur chun cinn i ndiaidh 2015. Spreagaimid na ballstáit a gcuid gealltanas a chomhlíonadh maidir le 0.7% den OTI a chaitheamh ar chomhoibriú forbartha. Mar an gcéanna, ba cheart gur tosaíocht sháraitheach de chlár oibre forbartha an AE iad an comhrac in aghaidh éillithe, sciúradh airgid, tearmann cánach, sreabhadh neamhdhleathach caipitil agus struchtúir díobhálacha cánach.

BEARTAS INTÍRE SLÁNDÁLA

Tá gá ann comhoibriú póilíní agus breithiúnach a fheabhsú, go háirithe chun dul i ngleic le sceimhlitheoireacht agus coireacht eagraithe le heagraíochtaí an Mhaifia agus le coireacht timpeallachta agus eacnamaíochta. Agus iad seo ar bun ag an AE agus ag na ballstáit, caithfear stiogmatú na n-imirceach agus na mionlach a sheachaint. Ní foláir córas srianta agus ceartúchán a neartú ionas go ndéanann feidhmiú dlí agus seirbhísí faisnéise cloí leis an ngníomhaíocht atá riachtanach agus cuí le saoránaigh Eorpacha a choinneáil slán sábháilte.

OBAIR AR SON NA SÍOCHÁNA

I mbliana beimid ag cuimhneamh céad bliana thús an Chéad Chogadh Domhanda. Cruthaíodh an tAE lena chinntiú go mbeidh síocháin ann i ndiaidh cogaí sladacha, ag cur comhoibriú ann in ionad achrainn. Ba mhaith leis na Glasaigh neamh-fhoréigean a chur chun cinn go gníomhach in éineacht le cultúr idirphlé, le machnamh, le hathmhuintearas agus le comhoibriú. Bhí ról tábhachtach ag an AE, agus tá go fóill, maidir le cosc coinbhleachtaí , le réiteach coinbhleachtaí sibhialta , le dí-armáil, le rialú arm, le cothú na síochána agus le coimeád na síochána. Ba cheart don AE ról daonnúla a neartú, mar shampla, maidir le hospidéil shealadacha a úsáid le cuidiú le fulaingt saoránach a mhaolú i gcásanna amhail cogaidh shibhialta. Ní mór go mbeidh coincheap shlándáil na ndaoine croílár gníomhaíocht sheachtrach an AE. Measaimid fosta gur cheart don AE cuidiú leis na NA cumhacht a bheith acu le huirlisí níos éifeachtúla maolaithe agus - más gá – forghníomhú síochána. Rud tábhachtach anois go gcaithfear rialú parlaiminteach oibríochtaí míleata an AE a neartú trí ról a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa sa chinnteoireacht.

Buíochas leis na Glasaigh, tá cuid i bhfad níos mó de bhuiséad an AE le caitheamh ar chosc coinbhleachta tríd an Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta agus Síochána. Thugamar tacaíocht freisin don smaoineamh faoi Chór an AE um Shíocháin agus faoi Institiúid an AE um Shíocháin a chruthú. Táimid i gcoinne taighde míleata a mhaoiniú ó bhuiséad an AE, amhail le ladrainn Eorpacha a fhorbairt, agus i gcoinne úsáid a bhaint as an Eoraip mar stóras núicléach.

Leanfaimid lenár seasamh ar son dí-armáil núicléach, domhanda agus san Eoraip araon, agus ar son gníomhaíocht nithiúil i dtreo Limistéar an Mheánoirthear Saor ó Airm Ollscriosta. Ba mhaith leis na Glasaigh airm a thoirmeasc freisin, amhail armlón úráiniam laghdaithe agus fosfar bán. Caithfear infheistíochtaí le bainc Eorpacha, cistí pinsin, cuideachtaí árachais, agus iad siúd i gcuideachtaí eile a tháirgeann mianaigh thalún agus cnuas-mhuinisin a thoirmeasc freisin. Is í an trádáil Eorpach in airm, teicneolaíocht faireachais san áireamh, is cúis leis an neamhdhiongbháilteacht i réigiúin amhail sa Mheánoirthear agus sa Chianoirthear. Ba mhaith leis na Glasaigh gearradh siar ar an trádáil sin agus cosc a chur ar easpórtáil arm ar féidir úsáid a bhaint astu in éadan gluaiseachtaí saoirse agus agóidí sibhialta.

Maruithe spriocdhírithe seach-chríche lasmuigh de choinbhleachtaí armtha, déanta ag ladrainn nó ar bhealaí eile, bhris siad na bacainní a bhunaigh riail an dlí. Ba mhaith linn go ndéanfaidh an tAE dul i dteagmháil le baill eile de na NA le cosc a chur ar ghníomhaíochtaí ar fud an domhain amhail coireanna faoi dhlí daonnúil idirnáisiúnta agus dlí chearta an duine, agus deireadh a chur le córais arm marfach lán-uathoibrithe a úsáid.

SEASAMH AR SON BEARTAS COTHROM TEARMAINN AGUS IMIRCE

Measann Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe (UNHCR) go bhfuil beagnach 40,000,000 duine easáitithe ar domhan, agus beagnach leathchuid acu ina dteifeach taobh amuigh de thír a ndúchais féin. Léiríonn na NA go bhfuil géarghá athlonnaithe ar 200,000 de na teifigh seo gach bliain, ach ní fhaigheann ach leathchuid acu baile nua; agus mar bharr ar an donas ní dhéantar ach 4,500 duine a athlonnú san Aontas Eorpach – i gcomparáid le 80,000 gach bliain i SAM. Tá na mílte daoine ag fáil bháis ar theorainneacha seachtracha na hEorpa gach bliain, de dheasca rialachán níos déine agus de dheasca na dteorainneacha ar theacht isteach dlíthiúil san AE. Tá dualgas ar an AE lena chinntiú gur féidir leis na daoine sin cosaint a fháil. Tá orainn tuilleadh a dhéanamh le córas tearmainn fiúntach a bhunú. Níl an Ghníomhaireacht Eorpach Teorainneacha FRONTEX an gníomhaí oiriúnach leis sin a dhéanamh agus tá ballstáit ag sárú cearta an duine ina gcuid beartas teorainneacha. Ní foláir don AE agus do na ballstáit iarrachtaí níos fearr a dhéanamh agus comhordú níos fearr maidir le ‘tarrthálacha ar muir’, agus tá bealaí isteach dlíthiúla agus sábháilteachta de dhíth orainn, mar shampla, le víosaí daonnúla. Caithfimid fáil réidh leis na rialacha atá ann faoi láthair (‘Rialacháin Bhaile Átha Cliath’) a chuireann ar dhaoine gan cur isteach ar thearmann ach sa tír ar tháinig siad isteach san AE den chéad uair. Ba cheart dúinn tabhairt faoi shaincheisteanna a chuireann ar dhaoine dul ar imirce inár gcaidreamh coigríche agus inár mbeartais um thrádáil agus um fhorbairt. D’éirigh leis na Glasaigh sa seasamh ar son Chomhchlár Eorpach Athlonnaithe a chruthú chomh maith le cistí a fháil le hathlonnú éigeandála na dteifeach in aghaidh géarchéim daonnúla. Ní mór do bhallstáit an oiread agus is féidir a dhéanamh le húsáid iomlán a bhaint as na cistí sin agus le dlúthpháirtíocht a léiriú, ní amháin eatarthu féin ach le réigiúin chorracha chomharsanach.

CHUN TOSAIGH IN ATHRÚ AERÁIDE

Bhí ról dearfach ag an Aontas Eorpach le blianta fada in idirbheartaíochtaí idirnáisiúnta ar athrú aeráide, agus chonacthas laghdú sa ról sin le blianta beaga anuas. Tá sé ar na príomhábhair ghlasa is cúram dár gcuid maidir le beartas eachtrach, go n-éireoidh an Eoraip arís mar cheannaire sa chomhrac in aghaidh athrú aeráide agus díghrádú an chomhshaoil. Déanann athrú aeráide díobháil agus fulaingt fud fad an domhain cheana féin. Bíonn ar chuid mhór daoine imeacht as tír a ndúchais mar thaifigh aeráide, mar gheall ar fhairsingiú fásaigh, ar chreimeadh ithreach, nó ar leibhéil ardaithe farraige. Ba mhaith linn go ndéanfar coincheap na dtaifeach aeráide a ionchorprú i ndlí idirnáisiúnta. Ní mór don AE ról ceannasach a imirt maidir le himirce aeráide in institiúidí idirnáisiúnta agus sa bhaile. Ní mór dó feabhas a chur ar an tacaíocht s’aige ar athrú aeráide agus ar oiriúnú. Imríonn maoiniú aeráide príomhról le tíortha a fhorbairt, agus cinnteoidh na Glasaigh go gcomhlíonfaidh an tAE a chuid gealltanas agus freagrachtaí. Ní mór gur maoiniú úrnua é sin agus mar chuid sa bhreis ar an bhforbairt atá á déanamh faoi láthair. Déanfaimid cinnte freisin go spreagfaidh an comhshaol a phríomhshruthú i dtionscadail forbartha le straitéis éifeachtach ar mhaolú agus ar oiriúnú athrú aeráide a chur chun cinn.

COINNEÁIL LE BEARTAS SOILÉIR MAIDIR LE MÉADÚ AGUS LE COMHARSANACHT

Seasann na Glasaigh le beartas um méadú an AE. Ba cheart do bhallraíocht an AE bheith ar fáil ag baill nua, ar choinneáil go gcomhlíontar critéir na ballraíochta. Tacaímid le dearcadh aontachais an AE do gach tír sna Balcáin Thiar. Ba mhaith leis na Glasaigh idirbheartaíocht chóir inchreidte a dhéanamh níos gasta leis an Tuirc Tá ról ríthábhachtach le himirt ag an Aontas Eorpach ina chomharsanacht timpeall air le cobhsaíocht agus daonlathas a neartú. Ba mhaith linn Comhpháirtíocht an Oirthir a neartú agus go háirithe ár rannpháirtíocht le tíortha amhail an Úcráin, an tSeoirsia agus an Mholdóiv. Ciallaíonn sé sin go gcaithfidh sé é a dhearbhú mar chomhpháirtí ionraic agus ar bhonn prionsabail lenár gcuid comharsana.

Ba cheart don AE bheith ag obair le sochaí shóisialta, ag tabhairt tearmainn agus tacaíochta do lucht cosanta saoirse agus daonlathais agus ag deonú scoláireachtaí don aos óg sna tíortha thart orainn. Ba mhaith linn go ndéanfadh an tAE díriú ar bhunathrú na comharsanachta sa Mheánmhuir agus in Iarthar na hEorpa agus tacaíocht éifeachtach a thabhairt d’iarrachtaí athleasaithe sna tíortha sin. Ina theannta sin, ba cheart don AE a chuid comhpháirtíochtaí a neartú le heagraíochtaí réigiúnacha eile ón Afraic, ón Aise agus ó Mheiriceá Laidineach.

AR SON BEARTAS UM THRÁDÁIL CHÓIR

Tá cumhacht dhomhanda ag an AE maidir le cúrsaí trádála. Tá ról tábhachtach ag Parlaimint na hEorpa i gcaidreamh trádála na hEorpa, mar tá an cumas uirthi comhaontuithe trádála a chrosadh, mar a rinne don chomhaontú trádála um fhríth-ghnóchumadh (ACTA). Ach tá follasacht sa bhreis riachtanach i rith idirbheartaíocht trádála agus le linn comhoibriú éifeachtach idir Parlaimint na hEorpa agus na parlaimintí náisiúnta ar na saincheisteanna sin. Seasann na Glasaigh ar son ord trádála iltaobhach, ach ba cheart do thrádáil tacú le forbairt na dtíortha bochta agus leis an aistriú i dtreo múnla forbartha glas, sóisialta, cothromasach agus daonlathach, ní a mhalairt. Áirítear leis sin margaí an AE a oscailt do na tíortha níos lú forbartha, athleasú bunúsach ar an Eagraíocht Domhanda Trádála lena déanamh níos cairdiúla ó thaobh forbartha de agus rialacha trádála a bhaineann le cearta an duine, le cearta sóisialta agus timpeallachta a fho-ordú. I bhfocail eile ní mór don mhórthrádáil bheith ceart agus cóir, rud nach mbaineann bonn ó mhúnla sóisialta an AE.

Faoi láthair, tá idirbheartaíocht á déanamh ar mhargaí trádála déthaobhacha an AE, go sonrach an Chomhpháirtíocht Trádála agus Infheistíochta Trasatlantach (TTIP) leis na Stáit Aontaithe. Cuireann na Glasaigh in aghaidh easpa follasacha na hidirbheartaíochta sin, áit a bhfuil roghanna tábhachta daonlathacha ar an gclár oibre. Ní amháin go ndéanann na Glasaigh ár gcaighdeáin timpeallachta, sláinte, talmhaíochta agus bhia, tomhaltóirí agus saothair a chosaint, leas poiblí agus cosaint sonraí, ach tá an fhéidearthacht ann iad a neartú le Beart Nua Glas a chur i bhfeidhm. Cuirimid in aghaidh táirgí airgeadais biteicneolaíochta agus bearnaithe, a chuirtear ar an margadh i SAM, a fhaomhadh go huathoibríoch don AE. Seasaimid an fód go hiomlán in aghaidh aon laghdú ar reachtaíocht an AE. Tríd an socrú díospóireachta infheisteoirí idirnáisiúnta-stáit a chuimsítear i gcomhaontuithe trádála, diúltaímid ligean do chuideachtaí príobháideacha agra a dhéanamh ar rialtais a toghadh go daonlathach lena leasa corparáideacha féin a chosaint in aghaidh leasuithe sóisialta nó timpeallachta. Seasfaimid in éadan aon chomhaontú trádála nach ndéanann na prionsabail sin a urramú agus dá bhar sin, cuirimid in éadan TTIP san fhoirm ina bhfuil sé faoi láthair.

AR SON DAONLATHAIS NÍOS BRÍOMHAIRE

Níos mó daonlathais, ní níos lú, sin an fhreagra don ghéarchéim. Is neamhdhaonlathach go bunúsach iad struchtúir amhail an triúracht. Is é ár mbarúil gur ríthábhachtach é aistriú i dtreo tuilleadh páirtíochta ag na saoránaigh, tuilleadh cuntasaíochta agus follasachta ionas go mbainfear dlisteanacht amach do chomhoibriú Eorpach sa todhchaí. Is é is brí leis sin go bhfuilimid, na Glasaigh, ag obair le haghaidh tuilleadh follasachta sa phróiseas iomlán cinnteoireachta ón gCoimisiún trí Institiúidí eile an AE chuig rialtais na mballstát. Níos tábhachtaí arís, oibrímid ar son cheart na saoránach le todhchaí an Aontais a chinneadh trí mhéadú a chur ar a gcuid roghanna tríd an bpróiseas reachtóireachta.

NÍL AON DAONLATHAS ANN GAN CHOMHIONANNAS INSCNE –

Is é is brí le daonlathas inscne go bhfuil na mná mar chuid den saol poiblí inár sochaithe agus déanann cinnteoireacht in institiúidí agus i gcuideachtaí iad ar leibhéal comhionann leis na fir. Measann na Glasaigh nach mór don AE freagairt trí shaincheisteanna inscne a phríomhshruthú ag gach leibhéal beartais. Tacaímid leis an gCoimisiún ina chuid oibre maidir le cuótaí do mhná i seomraí boird corparáideacha faoi cheangal dlí. Ghlacfadh sin breis agus 50 bliana leis sin a bhaint amach, áfach, ag an luas reatha go dtí gur mná iad 40% de bhaill seomraí boird i gcuideachtaí Eorpacha. Éilímid cuóta, mar sin, leis an sprioc sin a bhaint amach faoi 2020.

Le comhionannas a bhaint amach, measaimid gur ceart don AE glacadh le cur chuige beartais níos cuimsithí in aghaidh foréigin bunaithe ar inscne, lena n-áirítear reachtaíocht an AE, i bhfoirm threorach a mholann bearta le tabhairt faoi fhoréigean in aghaidh na mban bunaithe ar bheartas, ar chosc, ar chosaint, ar ionchúiseamh. ar sholáthar agus ar chomhpháirtíocht. Éilítear ar gach ballstát an AE sa Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine sainmhíniú mar chor iad éigniú agus foréigean gnéasach in aghaidh ban laistigh de phósadh agus de dhlúthchaidreamh neamhfhoirmiúla.

SAORÁNAIGH MAR CINNTEADÓIRÍ EORPACHA

Ba mhaith linn deiseanna a neartú do shaoránaigh an AE tionchar a chur ar chinnteoireacht. Ba mhaith linn bheith ag obair le daonlathas rannpháirtíochta sa bhreis a bhaint amach. Bhí na Glasaigh mar chuidiú le Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh (ECI) a thabhairt isteach, rud a chuireann ar chumas shaoránaigh an AE éileamh ar an gCoimisiún Eorpach moltaí reachtaíochta a dhéanamh. Seo an t-am anois don chéad chéim eile. Ba mhaith linn scóip an ECI a leathnú agus é a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos cairdiúla don saoránach. Ba mhaith linn bonn dlíthiúil a chruthú do reifrinn ar fud an AE freisin.

I gcásanna ina mbíonn cearta á gcoinneáil ó shaoránaigh i mballstát de chuid an AE agus nach mbíonn aon réiteach ó chóras breithiúnach na tíre sin, ba cheart go mbeadh an fhéidearthacht ann dul chun dlí comhchoiteann i gCúirt Bhreithiúnais an AE. Leanfaimid leis an gcomhrac in aghaidh an luchta brústocaireachta atá dea-bhunaithe agus dea-mhaoinithe amhail an tionscal agraí-cheimiceán nó na cuideachtaí ollmhóra síolta. Éilímid daonlathas bia, áit a bhfaighidh saoránaigh rialú ar an rud a itheann siad agus áit ar féidir leo táirgiúlacht bia inbhuanaithe agus cóir a chruthú agus córais a sholáthar.

RÓL NA BPARLAIMINTÍ A NEARTÚ

Trí Bhaill Pharlaimint na hEorpa a roghnú, tá guth ag saoránaigh ar an dóigh a bpléitear le saincheisteanna a bhaineann linn, ó athrú aeráide chuig rialachán na mbanc, ó bheartas ar theifigh chuig dífhostaíocht na n-óg. Táimid ag iarraidh ról níos láidre a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa, go háirithe i mbainistíocht na géarchéime agus i gceapadh beartais eacnamaíochta san AE. Ba cheart cumhacht a thabhairt di le comhchinnteoireacht a dhéanamh ar thosaíochtaí maidir le comhordú na mbeartas eacnamaíochta. Ba mhaith linn an aois vótála a ísliú go 16 sna togháin chuig Parlaimint na hEorpa agus ina theannta sin le liostaí uile-Eorpacha a thabhairt isteach ar a bhfuil na hiarrthóirí trasnáisiúnta.

Ní mór an tionchar méadaithe a tugadh do Pharlaimint na hEorpa trí Chonradh Liospóin a fheidhmiú go freagrach gan leas brústocaireachta bheith mar bhonn agus mar thaca air. Tá tuilleadh follasacha agus cuntasaíochta riachtanach i gComhairle Airí an Aontais Eorpaigh , mar shampla, trí thorthaí vótála uile a fhoilsiú.

Ní foláir do na parlaimintí náisiúnta tuilleadh freagrachtaí a ghlacadh le díospóireacht níos forleithne agus níos oscailte a bhaint amach trí rialú níos fearr a chur ar ghníomhaíochtaí a gcuid rialtas i gcúrsaí Eorpacha. Ba mhaith linn deiseanna na bparlaimintí náisiúnta a neartú freisin le frithghníomh nuair a sháraíonn an tAE an t-údarás atá aige gan rialacha ar choimhdeacht a leanúint. Ba cheart go mbeadh tuilleadh bealaí comhoibrithe ag parlaimintí náisiúnta le Parlaimint na hEorpa freisin. Ag gach leibhéal rialachais, áitiúil go dtí réigiúnach, náisiúnta go dtí Eorpach, éilímid idirghníomhaíochtaí agus sineirgí neartaithe ionas go ndéanfar beartais Eorpacha a chur in iúl ar bhealach níos soiléire agus a chur i bhfeidhm laistigh de sprioc-amanna réalaíocha sna réigiúin agus sna críocha.

ÉILLIÚ AGUS CALAOIS A CHOMHRAC

Ní foláir don AE beartas níos déine frith-éillithe agus ionstraimí níos éifeachtaí in éadan coireacht eagraithe a chur i bhfeidhm le daonlathas agus riail an dlí a neartú, agus le geilleagar na hEorpa a neartú fosta. Iompar éillitheach ag oifigigh an AE nó ag parlaiminteoirí a bhaineann le brústocairí, ní mór déileáil leis go han-dian. Imríonn gnó mór barraíocht tionchair ar an gCoimisiún go fóill. Seasann beagnach 80% de na leaspháirtithe uile, a cheap an Coimisiún, seasann siad ar son leasa corparáidigh, in ainneoin gealltanais a thabhairt le hathrú. Déanann na Glasaigh comhrac le dul i ngleic leis an bhfadhb “doirse imrothlacha” nuair a théann na maorlathaithe móra agus na polaiteoirí móra in institiúidí Eorpacha isteach in eagraíochtaí príobháideachta, na cinn céanna a raibh an fhreagracht rialála orthu roimhe. Ba mhaith linn daonlathas a chosaint i gcoinne éillithe trí dianrialáil agus dianfhollasacht dian a thabhairt isteach a bhaineann le maoiniú na bpáirtithe polaitíochta, le hiarratasóirí agus le feachtais togháin. Ba mhaith linn uirlisí níos láidre a thabhairt do Chúirt Bhreithiúnais an AE agus do Chúirt Eorpach Iniúchóirí leis an dóigh a gcaitear acmhainní an AE a rialú agus le gníomhú in éadan éillithe laistigh d'institiúidí an AE agus i gcás fadhbanna dáiríre laistigh de na ballstáit.

TUILLEADH ACMHAINNÍ FÉIN DO BHUISÉAD AN AE

Ní mór buiséad an AE a mhéadú agus ní mór go mbeidh sé bunaithe go príomha ar chóras a gcuid acmhainní féin, cuir i gcás cáin charbóin agus /nó fuinnimh le spleáchas ar ranníocaíochtaí náisiúnta a laghdú. Is rómhinic nach dtugtar aird ar chomhleas in idirbheartaíocht idir-rialtasacha mar a tharla in idirbheartaíocht buiséid sa bhliain 2013 agus theip orthu beartais éifeachtacha a fháil leis an ngéarchéim a chomhrac. Tá na Glasaigh ag troid go mór le cuntasaíocht agus le follasacht níos fearr a bhaint amach i gceapadh buiséid. Molaimid tuilleadh rannpháirtíochta anseo: Féadfar ceart a thabhairt do shaoránaigh clárú le tionscnaimh treoirthionscadail le faomhadh ag an gCoiste Buiséad i bParlaimint na hEorpa.

BILLE DIGITEACH na gCEART

Tá na Glasaigh i bParlaimint na hEorpa chun tosaigh sa chomhrac ar son cearta digiteacha. Bhíomar mar chuidiú leis an gComhaontú Trádála um Fhrith-ghnóchumadh (ACTA) a stopadh agus táimid ag comhrac faoi láthair ar son sonraí pearsanta a chosaint go mór, ar son cearta ar phríobháideachais agus ar son neodracht dhian líonra. Anois an t-am saoránaigh Eorpacha agus an tIdirlíon a chosaint ó fhaireachas forleathan corparáideach agus rialtasach agus cearta bunúsacha a chosaint san aois dhigiteach. Is le saoránaigh amháin sonraí pearsanta, ní le cuideachtaí nó le rialtais. Ní mór meas a thabhairt do phríobhaideachas. Meancóg dháiríre is ea an dlí um choinneáil sonraí, rud a éilíonn ar sholáthraithe teileachumarsáide sonraí faoi chumarsáid na saoránach a stóráil, agus ní mór deireadh a chur leis. Caithfidh na rialtais cloí lena gcuid dlíthe féin. Cé gur rud tábhachtach é slándáil náisiúnta, ní mór gan aird a thabhairt ar shaoirsí pearsanta. Ní mór do rialtais cinntiú go mbíonn gníomhaireachtaí náisiúnta slándála ag feidhmiú ar son gach saoránach le go mbeidh saoirse do chách ann.


 
SEASAMH LE RIAIL AN DLÍ

Tá an tAontas Eorpach bunaithe ar fhiúntais; meas ar dhínit an duine, saoirse, daonlathas, comhionannas riail an dlí agus meas ar chearta an duine. Ní dhéanann na Glasaigh cearta an duine a chomhghéilleadh. Ní mór go mbíonn neamh-leithcheal, tuiscint, cóir, dlúthpháirtíocht agus comhionannas i réim idir fir agus mná. Tá easpa mhillteanach na mban ann in institiúidí an AE agus tá barraíocht leithcheala ag dul ar aghaidh i gcuid mhór ballstát fosta faoi gach sórt leithscéalta. Leanfaidh na Glasaigh brú a chur ar bheartais éifeachtacha in aghaidh leithcheala le bua a fháil ar an éigeartas sin agus is lucht tacaíochta le fada anois sinn maidir le treoracha in aghaidh leithcheala a shíniú le go n-éireoidh siad ina dtreoir chríochnaithe, an Treoir maidir le Comhionannas.

Ní foláir dúinn iomlán riail an dlí a choinneáil ag leibhéil náisiúnta agus an AE araon, le seasamh lenár gcearta daonlathacha agus le go dtabharfar aitheantas dóibh. Níl na hacmhainní ann san AE le haghaidh monatóireacht agus smachtbhannaí éifeachta nuair a sháraítear ár gcuid fiúntas sna ballstáit. Seo an fáth a raibh na Glasaigh chun tosaigh chun cruthú Coimisiún Cóbanhávan a éileamh de réir conarthaí an AE agus Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine lena chinntiú nach bhfuil aon dul siar ar éilimh dhaonlathacha atá curtha ar thíortha agus iarrthóirí, agus iad ag cur isteach ar aontachas an AE, trí údarásaíochas agus cairdeas fabhair i ndiaidh don bhallstát sin teacht isteach san AE.

Ba cheart liosta iontach na ráthaíochtaí agus cosaintí ón gCairt um Chearta Bunúsacha a réadú níos fearr inár saol ó lá go lá. Codanna riachtanacha de dhínit an duine is iad cearta gnéasacha agus sliochtmhara. Cosnaímid, na Glasaigh, an ceart féinchinntiúcháin ar ár gcoirp féin.1

LEASÚ DAONLATHACH GLAS AR AN AE

1 Níorbh fhéidir le Comhaontas Glas aontú leis an abairt a leanas, agus chláraigh Alternattiva Demokratika agóid ina leith: “Sexual and reproductive rights are essential elements of human dignity. We Greens defend the right of self-determination over our own bodies.”

Ní rud críochnaithe iomlán é an daonlathas. Dhá dhúshlán nach foláir tabhairt faoi is iad athrú aeráide agus domhandú trí chomhchinnteoireacht feabhsaithe. Tá Glasaigh na hEorpa den bharúil nach leor é bunús institiúideach an AE mar atá faoi láthair le tabhairt faoi fhadhbanna in aghaidh an AE. Is mar gheall ar fhorbairt ar limistéar an euro agus ar an aontas baincéireachta go bhfuil leasuithe leordheonacha daonlathacha de dhíth orainn a dhéanfaidh dlisteanacht, follasacht agus éifeachtúlacht cinnteoireachta Eorpach a neartú sna réimsí sin freisin. Éilíonn na Glasaigh inniúlachtaí i measc leibhéil rialachais a athstruchtúrú san AE. Ciallaíonn sé sin, mar shampla, gur cheart go mbeadh roinnt inniúlachtaí ann san AE a bhaineann le beartas cánach agus le beartas sóisialta agus bheadh Parlaimint na hEorpa mar chomhreachtóir ann.

Éilítear athruithe soiléire i bhfeidhmiú an AE inár n-éilimh féin le tuilleadh daonlathais, follasachta agus cuntasaíochta ag leibhéal an AE a bhaint amach. Ba cheart go mbeadh an ceart ag Parlaimint na hEorpa tús a chur le reachtaíocht. Níl sé ceart ná cóir go mbeadh an Eoraip ag fanacht ar cheannairí stáit an AE agus ar na rialtais tionscnaimh theoranta a thógáil as a leanfaidh tuilleadh rialúcháin ó na teicnealathaithe. Sampla simplí amháin: ba mhaith le Parlaimint na hEorpa guth a bheith aige faoina cheanncheathrú agus deireadh a chur leis an taisteal mar shorcas idir an Bhruiséil agus Strasbourg. Aontaíonn na Glasaigh leis an éileamh sin, mar a aontaíonn an chuid is mó de shaoránaigh na hEorpa. Ní foláir tuilleadh cumhachta a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa maidir le comhchinnteoireacht reachtaíochta agus ag an am céanna ní foláir cearta náisiúnta croise a laghdú. Ar an taobh eile, áfach, ní mór roinnt cinntí a dhéanamh ag leibhéil i bhfad níos cóngaraí do na saoránaigh.

Ba cheart údarás agus freagracht na n-institiúidí Eorpacha a neartú, iad siúd a sheasann do na húdaráis réigiúnacha agus áitiúla agus do ghníomhaithe socheacnamaíocha agus don tsochaí sóisialta. Dá réir sin, ba mhaith linn coinbhinsiún nua daonlathach a bhaint amach, a bhfuil rannpháirtíocht láidir pharlaiminteach agus sochaí shibhialta ann in éineacht le nósanna imeachta iomlán follasacha, nó tionól bunreachta, le todhchaí chomhtháthú na hEorpa a chinneadh. Ba cheart go mbeadh saoránaigh Eorpacha in ann cinneadh a dhéanamh ar an todhchaí – agus an focal deireanach a bheith acu i reifreann fud fad an AE.

COMHAONTAS GLAS na hEORPA

Ba é Comhaontas Glas na hEorpa (EGP) an chéad fhine pholaitíochta a tháinig chun cinn as feidearálacht agus a d’éirí ina páirtí ag leibhéal Eorpach, sa bhliain 2004. Tá ár mballraíocht comhdhéanta de 45 páirtí náisiúnta as gach cearn den Eoraip – idir istigh an AE agus amach uaidh – ag tabhairt tacaíochta idir a chéile le cúrsaí polaitíochta Glasa a neartú thar an ilchríoch.
Seo a leanas ballpháirtithe EPG (baill iomlána, baill chomhlacha agus baill is iarrthóirí) laistigh den Aontas Eorpach ó bhí Márta 2014 ann:

 

Die Grünen, Ecolo, Groen, Zelena Partija, Zelenite, Cyprus Green Party, Strana Zelených, Socialistisk Folkeparti / SF, Eestimaa Rohelised, Vihreät - De Gröna, Europe Ecologie - Les Verts, Bündnis 90/Die Grünen, Ecologoi- Prasinoi, Lehet Más a Politika / LMP, Zöld Baloldal, Comhaontas Glas, Federazione dei Verdi, Latvijas Zala Partija / LZP, déi gréng, Alternattiva Demokratika – the Green Party, GroenLinks, De Groenen, Zieloni, Partido Ecologista – Os Verdes, Partidul Verde, Strana Zelených, Stranka mladih - Zeleni Evrope, Iniciativa per Catalunya Verds / ICV, EQUO, Miljöpartiet de gröna, Green Party of England and Wales, Scottish Green Party.

Our partners

Wiertzstraat 31 — B 1050 Brussels    Phone: +32 (0)2 626 07 20
Contact Us